Herbestemmen van monumenten: nut en noodzaak

De verstedelijking in Zuid-Holland neemt grote vormen aan. Waar gewerkt wordt, wordt ook gewoond. Zo moet er ruimte gecreëerd worden in een provincie waar deze schaars is. Leegstand is achteruitgang. Daarom zet de provincie mede in op herbestemming van leegstaande monumenten tot woningen.

Vereenvoudiging

Het provinciebestuur heeft in april 2018 gesproken over het versnellen van herbestemming van monumenten. Het gesprek is gevoerd over de vereenvoudiging van de procedures bij herbestemming van monumenten tot woningen en over versnelling van herbestemming van erfgoed in het algemeen. Monumenten staan vaak op A-locaties en versterken zo de identiteit en aantrekkelijkheid van de omgeving. Herbestemming van monumenten is tevens vaak de enige manier waarop wij onze monumenten kunnen behouden voor de toekomst.

Herbestemming vereenvoudigen

De provincie wil de kansen benutten en heeft concreet aangegeven hoe zij dit gaat doen. Zo zal herbestemming gestimuleerd worden door de wijzigingen in de Visie Ruimte en Mobiliteit (VRM). Het wordt dan gemakkelijker gemaakt woningen in monumenten te realiseren, omdat de transformatie van bestaande gebouwen naar bijvoorbeeld woningbouw niet langer getoetst hoeft te worden aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. Er zal ook met de betrokken gemeenten overlegd worden welke mogelijkheden de VRM biedt voor de herbestemming van monumenten binnen hun grenzen.

Aanjager

De provincie zal een aanjager aanstellen voor herbestemming van monumenten. Deze zal ontwikkelingen aanjagen, marktpartijen benaderen, vraag en aanbod bij elkaar brengen, kansen voor herbestemming  verzilveren en probleemgevallen vlot trekken. Via het innovatieprogramma voor Start up in Residence is gevraagd om met innovatieve oplossingen voor leegstaand erfgoed te komen. Inmiddels hebben al 5 startups zich hiervoor aangemeld.

Netwerk-bijeenkomst

De provincie brengt ook het aanbod van en de vraag naar leegstaande markante gebouwen en monumenten bij elkaar. Hiervoor werd al in mei vorig jaar de succesvolle netwerkwerkbijeenkomst Monumenten in beweging georganiseerd, welke op 23 mei a.s., in samenwerking met Rotterdam Delta en de TU Delft, een vervolg krijgt. Dit keer met ons industrieel erfgoed in de schijnwerper. In het najaar wordt in dit kader ook nog een netwerkbijeenkomst voor agrarisch erfgoed georganiseerd.

Dat is Slim! ruimtegebruik

We maken herbestemmen van monumenten gemakkelijker omdat we de schaarse ruimte in Zuid-Holland beter willen benutten. We noemen dat Slim! ruimtegebruik. Veel inspirerende voorbeelden zijn al gedeeld en hebben geleid tot nieuwe initiatieven. Zo blijven onze steden een aantrekkelijk en dynamisch gebied om in te wonen en te werken.

Subsidie

Tot slot stelt de provincie subsidie beschikbaar voor de restauratie en herbestemming van rijksmonumenten. Voor 2018 zijn er 35 subsidieaanvragen van monumenteigenaren ontvangen en kan er geen subsidie meer worden aangevraagd. Tussen 1 december 2018 en 1 maart 2019 kunnen de aanvragen voor 2019 weer worden ingediend.

De provincie wil samen met anderen erfgoed helpen beschermen en het zo beleefbaar en benutbaar maken. In een drukbezette provincie als Zuid-Holland vormt dit erfgoed vaak een uitgelezen plek waar we de ruimte anders kunnen benutten ten gunste van die functionaliteiten waar schaarste is ontstaan.

,

Startup in Residence: Heb jij de innovatieve oplossing voor leegstand?

Provincie Zuid-Holland nodigt startups uit om innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen die voortkomen uit de provinciale ambities. In het Startup in Residence programma krijgen startups trainingen en profesionele begeleiding van coaches en mentors, zodat zij hun ideeën kunnen doorontwikkelen tot een passende oplossing voor een maatschappelijk vraagstuk. Blijkt de oplossing succesvol dan wordt de Provincie Zuid-Holland launching customer!

Een mooie case binnen dit programma gaat over leegstaande monumenten in de provincie Zuid-Holland. Er zijn 673 monumenten, 15% van het totale monumenten bestand met een grote restauratiebehoefte of herbestemmingsvraagstuk. Welk innovatief concept biedt een oplossing voor de grote leegstand van monumentale panden? Heb jij de oplossing? Klik hier voor meer informatie.

,

Meelfabriek Leiden volop in ontwikkeling

De herontwikkeling van de Meelfabriek is volop aan de gang. De renovatie van het oude directiekantoor is bijna gereed en de kantoorruimten worden binnenkort in gebruik genomen.

Stoere gebouwen zijn geliefd
Vrijwel alle lofts en appartementen zijn inmiddels verkocht. In het monumentale Molengebouw en Riffellokaal komen 30 industriële lofts. Bovenop het gebouw komt een hypermodern, transparant vormgegeven penthouse met rondom glazen gevels. In de nieuw te bouwen ranke Singeltoren komen 30 appartementen en 2 penthouses op de 12e en 13e verdieping. De nieuwbouw van de Young Professionals en de nieuwbouw van de Singeltoren hebben beiden een eigen karakter maar passen qua compositie en materiaalgebruik goed bij de oude fabrieksgebouwen. Architect Bart Akkerhuis heeft een perfect samenspel weten te creëren tussen de monumentale fabrieksgebouwen en de nieuwe gebouwen.

Trappen zijn weg!
In het Molengebouw en Riffellokaal zijn onderhand alle overtollige staalconstructies, trappen en vloeren gesloopt en zijn de funderingspalen voor de liftputten en bodembronnen onder het gebouw aangebracht. De monumentale houten fabrieksvloeren worden gerestaureerd en daarna kan het invullen beginnen.

Robuuste vloeren en industrieel staal
Op moment wordt er hard gewerkt aan de restauratie van de houten vloeren. Dit zijn van origine prachtige robuuste werkvloeren die op het industrieel staal rusten. Tot op heden is circa 4 kilometer aan dikke vloerbalken vervangen en zijn de eerste monsters voor het bijkleuren van het nieuwe hout opgezet. In de komende weken zal het gebouw in de steigers komen te staan en wordt gestart met het maken van de betonnen liftputten, het riool en de leidinginvoeren en de nieuwe begane grondvloer.

Wilt u meer weten over de vorderingen? Ga naar www.demeelfabriek.nl  en volg het laatste nieuws.

Tekst: herbestemming.nu

 

,

Studenten denken na over Haagse kantoorleegstand

Een oude kantoorkolos van de gemeente Den Haag krijgt mogelijk een nieuw leven dankzij studenten van de Haagse Hogeschool. Uit veertien ideeën koos een jury één idee dat in hun ogen levensvatbaar is: een combinatie van wonen en werken. Veertien groepen studenten mochten in het pand zelf hun ideeën spuien voor deskundigen uit de bouw en van de gemeente.

Met pitches van tien minuten probeerden zij de jury te overtuigen van hun plan. Naomi van der Meer, Sanne Soekhai en Margriet van der Zon zijn de uitverkoren winnaars met hun idee ‘Harmonia’. Zij hebben onder de naam ‘Social Future’ een schets gemaakt van een nieuwe invulling van het huidige kantoorpand van de gemeente Den Haag aan de Fruitweg 17.
Lees het volledige artikel op de website van Omroep West
,

Verslag: Netwerkbijeenkomst ‘Monumenten in beweging’

Het verslag van de Netwerkbijeenkomst ‘Monumenten in beweging’ van 31 augustus 2017 is nu beschikbaar. Klik hier of op de onderstaande afbeelding om deze in .pdf te downloaden.

,

Verslag expertmeeting Barakkenbos beschikbaar

Het barakkenbos in Katwijk bestaat uit barakken en enkele andere objecten in een bosachtige omgeving. Het bevindt zich aan weerszijden van de Wassenaarseweg (N441) en ligt tussen enerzijds het voormalige vliegveld Valkenburg (oost) en anderzijds het duingebied (west). Daartussen ligt ook de Mient Kooltuin als een recreatieve en groene buffer. Met het vervallen van de vliegveldfunctie ontstond een grootschalige gebiedsopgave waarin vele factoren van invloed zijn.

Herbestemming ZH organiseerde hier, na expertmeetings in Schiedam en Vlaardingen, een bijzondere expertmeeting. Het verslag is vanaf heden nu ook online te raadplegen op Herbestemming ZH.

,

Uitnodiging: Netwerkbijeenkomst ‘Monumenten in beweging’

De provincie Zuid-Holland nodigt u graag uit voor de Netwerkbijeenkomst Monumenten in beweging op 31 augustus 2017, voor particuliere investeerders, ontwikkelaars, financierders, uitvoerders, eigenaren en overheden. De provincie wil u met elkaar in contact brengen om de kans op herbestemming van leegstaande rijksmonumenten zo groot mogelijk te maken. Door in gesprek te gaan en afspraken te maken om herbestemming van deze kansrijke monumenten te realiseren.

Wanneer Donderdag 31 augustus 2017
Tijd 13:15 uur – 18:00 uur
Waar Caballero Fabriek, Saturnusstraat 60, 2516 AH Den Haag

De provincie zet zich graag actief in op het behoud van erfgoed in Zuid-Holland. Vaak is het herbestemmen van monumenten een uitdaging, die vraagt om keuzes, nieuwe oplossingen en creativiteit. Voor welke nieuwe functies leent het gebouw zich? Waarvoor kunnen bestaande kwaliteiten worden ingezet? Wat is realistisch in de huidige markt? Monumenten in beweging is voor u een uitgelezen kans om een indruk te krijgen van al het mooie monumentale erfgoed in Zuid-Holland dat roept om herbestemming. De prachtige panden die leeg staan en vragen om een nieuwe functie worden tijdens de bijeenkomst onthuld. Ook krijgt u informatie over de mogelijkheden van financiering en welke stappen u kunt nemen voor het herbestemmen van monumenten.

Programma

13:15 uur Ontvangst met koffie & thee
13:45 uur Opening, gedeputeerde Rik Janssen
14:00 uur Panel interview, met succesvoorbeelden:

  • Caballero Fabriek, GROUP A Architecten, Maarten van Bremen
  • Burgerinitiatief Landgoed Ockenburg, Petra Brekelmans
  • Tijdelijk gebruik, Stichting DeWinkelmeiden, Janet van Huisstede
  • Herbestemming, HERMON Erfgoed, Machiel van der Plas
14:30 uur Uitkomsten en kansen van de erfgoedmonitor, Fenicks
14:45 uur Pauze – heb je een monumentje?
15:15 uur Succesvol herbestemmen, BOEi
15:30 uur Financieringsmogelijkheden, Nationaal Restauratiefonds
15:45 uur ‘Let’s Match!’, door business matchmaker
16:15 uur Afsluiting, met netwerkborrel en informatiemarkt

Deelname is kosteloos en aanmelden kan tot 25 augustus via de speciale website.

,

Rapport: Succes- en faalfactoren herbestemming monumenten

Er is sprake van een succesvolle herbestemming “als nieuwe gebruiks- functie blijvend voldoende rendeert om de instandhouding van het gebouw te bekostigen”.

Met deze succesdefinitie als uitgangspunt is onderzocht waarom de ene herbestemming hier wel en de andere hier niet in slaagt. De belangrijkste onderzoeksvragen waren dan ook: Wat zijn de sleutels tot het succes? En, hoe kan het succes worden bevorderd?

Elisabeth Ruijgrok van Witteveen&Bos schreef op verzoek van de provincie Zuid-Holland een rapport. Klik hier om de samenvatting van dit rapport in te zien.

Buitenplaats Ockenburgh wint Stimuleringsprijs Herbestemming

Uit acht genomineerden de historische Buitenplaats Ockenburgh de door de provincie Zuid-Holland beschikbaar gestelde Stimuleringsprijs Herstemming ZH gewonnen. Rik Janssen, gedeputeerde voor Zuid-Holland reikte de prijs uit. De jury was van mening dat met deze prijs dit initiatief de kans krijgt vervolgstappen te maken binnen hun project en zo een stimulans vormt om alle succesvolle stappen die al gemaakt zijn een goed vervolg te geven.

‘Tegenkracht’
In 2012 is dit burgerinitiatief gestart met een intentie overeenkomst tussen de gemeente Den Haag en de Stichting tot behoud van de Historische Buitenplaats Ockenburgh. Als kickstart werd in september 2015 met de inspanning van talrijke vrijwilligers meteen al Brasserie Ock geopend. Een welkome ontmoetingsplek voor iedereen in en om Loosduinen. De historie, de betrokkenheid van mensen en het behoud van de natuur staan centraal. De 20.000 euro tellende prijs zal voor een deel ook besteed worden om goede expertise in te kunnen huren. Rik Janssen: “De jury geeft aan dat het van belang is dat het grote leger vrijwilligers in dit project niet vergeet hun eigen ‘tegenkracht’ te organiseren. Dat betekent dat zij binnen het project de mening en inbreng van derden goed moeten meewegen en zo kritisch kunnen blijven op de inspanningen en resultaten.”

Inspiratie
Volgens de initiatiefgroep Buitenplaats Ockenburgh zit het winstmodel vooral in de participatie: “Ockenburgh kent zo vele eigenaren. Een stukje burgerparticipatie waar we trots op kunnen zijn”, aldus Petra Brekelmans die de prijs namens de stichting in ontvangst mocht nemen. Dit sluit mooi aan bij hun doelstellingen: de historische buitenplaats Ockenburgh behouden en deze kleinschalig, breed gedragen en duurzaam ontwikkelen voor de toekomst.

Rik Janssen benadrukte nog dat de overige zeven genomineerden nauwelijks onder deden voor de winnaar. Rik Janssen benadrukte dan ook dat “al deze initiatieven onze steun verdienen om hun inspanningen te kunnen realiseren”. Hij nodigde de vertegenwoordigers dan ook vooral uit na afloop van de prijsuitreiking met de juryleden de opgedane kennis te delen. Ook zal de adviseur Ruimtelijke kwaliteit van de provincie bekijken waar hij mogelijk nog een inhoudelijke bijdrage kan leveren.

Actieprogramma Slim Ruimtegebruik
De stimuleringsprijs wordt uitgevoerd in het kader van het erfgoedbeleid en het Actieprogramma Slim Ruimtegebruik van de provincie Zuid-Holland. Omdat leegstand niet alleen speelt bij monumenten wil de provincie ook ruimte bieden aan hergebruik en functieverandering van kantoren, bedrijven en winkels. Naast de herbestemmingsprijs zijn er expertsessies georganiseerd rondom een aantal herbestemmingscasussen in Zuid-Holland, wordt samengewerkt met het onderwijs op het gebied van herbestemming en is er een informatieve website ontwikkeld.