compliment voor het Monument Buitenplaats Ockenburgh

Buitenplaats Ockenburgh in Den Haag heeft in september van de provincie Zuid-Holland het maandelijkse Compliment voor een Monument ontvangen. Het compliment werd uitgereikt door gedeputeerde voor cultuur en erfgoed Willy de Zoete tijdens de viering op 12 september 2020.

Hier werd de afronding van de succesvolle restauratie en herontwikkeling van de villa gevierd. Onderdeel van de festiviteiten was het aanbieden van het boek “Een Kleyn Paleis” aan de gedeputeerde. Het boek vertelt de historie van deze interessante en imposante buitenplaats.

compliment voor het Monument Buitenplaats Ockenburgh
Zuid-Hollands gedeputeerde Willy de Zoete overhandigt aan Petra Brekelmans (voorzitter Stichting tot behoud van de Historische Buitenplaats Ockenburgh) het Compliment voor het Monument

Behouden, benutten en beleven voor iedereen

Buitenplaats Ockenburgh bestaat uit een rijksmonumentale villa met landgoed. De villa kende door de geschiedenis heen diverse eigenaren. Er waren onder andere Belgische militairen gevestigd tijdens de Eerste Wereldoorlog en joodse kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van 1954 tot 1996 deed de villa dienst als jeugdherberg. In 2013, toen de villa al zeventien jaar leegstond, constateerde de gemeente Den Haag dat deze in steeds slechtere staat ging verkeren. Dat bracht de gemeente Den Haag in 2015 ertoe, mét financiële hulp van de provincie Zuid-Holland, om de buitenzijde van de villa te restaureren. De binnenzijde van de villa en de omliggende tuinen waren echter nog steeds in slechte staat. Daarom gaven gemeente en provincie vorm aan plannen voor een passende herbestemming van de villa.

Provinciale subsidie als vliegwiel

De in 2015 opgerichte Stichting tot Behoud van de Historische buitenplaats Ockenburgh pakte de klus op, samen met een grote schare vrijwilligers. Dankzij een flinke financiële bijdrage van de provincie Zuid-Holland konden zij de villa herontwikkelen tot iets bijzonders. Ockenburgh is een mooi voorbeeld van een participatie- en netwerkaanpak. Samen met buurtbewoners, andere vrijwilligers en lokale bedrijven komen vele werkzaamheden tot stand en wordt bijvoorbeeld meubilair en bouwmaterialen gedoneerd. Diverse zaaltjes konden zo worden verhuurd voor extra inkomsten. De stichting heeft succesvol gelobbyd voor (extra) budget. Vele fondsen zijn benaderd en hebben financieel bijgedragen. Een crowdfundingsactie heeft last minute nog de laatste financiële middelen opgeleverd. De subsidie van de provincie Zuid-Holland vormde echter het belangrijkste vliegwiel voor deze ontwikkeling.

Leerlingwerkplaatsen voor restaurateurs

De restauratie van de villa bood werkgelegenheid voor jonge leerlingrestaurateurs. Zij maken zich onder de vlag van Restauratie Opleidingsprojecten Zuid-West (ROP) het vak van historisch erfgoed restaurateur eigen. Het behoud van ons erfgoed vraagt immers ook om behoud van dat vakmanschap. Het is van groot belang dat (jonge) mensen weer kiezen voor een opleiding in de bouw, maar vooral ook voor een restauratieopleiding.

Beleef het verhaal van Ockenburgh en erfgoedlijn Landgoederenzone

Op dit moment fungeert de buitenplaats als een sociale spil in de buurt, waarbij bewoners uit omliggende buurten, die voorheen niet altijd verbinding zochten met elkaar, nu gezamenlijk de schouders eronder zetten of elkaar ontmoeten in de theetuin of horeca. Het Ockenburgh van nu is een mooi voorbeeld van hoe met vereende krachten een verwaarloosd en bijna vergeten geheel tot een levendige plek is gemaakt. Het succes van een burgerinitiatief, waaraan velen een groter of kleiner steentje hebben bijgedragen.

Ockenburgh is onderdeel van de provinciale erfgoedlijn Landgoederenzone. In 2015 heeft de provincie via de erfgoedlijn Landgoederenzone een subsidie verstrekt van €500.000,- aan de gemeente Den Haag voor de casco-restauratie. Na de overdracht van de villa aan de Stichting verstrekte de erfgoedlijn een subsidie van €150.000,- voor restauratie van de historische plafonds en trap. In 2018 volgde ook nog een subsidie van €540.000,- voor verdere duurzame herontwikkeling van de villa. Beide laatstgenoemde gesubsidieerde projecten zijn recent afgerond. In de villa komt horeca met een leer-werkbedrijf. De naastgelegen kas gaat gebruikt worden door de vrijwilligers, als educatieve ruimte, waarmee nog meer educatie-projecten kunnen worden gerealiseerd. Ook kan deze gebruikt worden als evenementen- of huurlocatie. Ook de tuin is opgeknapt en de moestuin is in oude luister hersteld.

De erfgoedlijn Landgoederenzone bestaat uit buitenplaatsen, landgoederen en kastelen met bijbehorende elementen zoals oranjerieën, koetshuizen, portierswoningen en de historische parkaanleg. De Landgoederenzone loopt langs de binnenduinrand, van het Westland tot en met Noordwijkerhout en Hillegom en langs de trekvaarten Vliet en Haarlem-Leiden. Vele partijen werken hier samen aan het beleefbaar maken en houden van dit erfgoed onder de naam Hollands Buiten.

Ons erfgoed maakt de omgeving mooier en vertelt het verhaal van onze geschiedenis. Monumenten dragen bij aan onze identiteit en aan de kwaliteit van de leefomgeving. De provincie Zuid-Holland houdt monumenten in stand door restauraties te stimuleren en leegstand te voorkomen door herbestemming. Zo zijn veel restauraties van rijksmonumenten en herbestemmingen financieel op gang geholpen. Hierdoor blijft ons erfgoed beleefbaar voor een zo groot mogelijk publiek, nu en in de toekomst.