Het Compliment voor het Monument van de provincie Zuid-Holland van maart gaat naar het oude Ketelhuis in Delft, ook het Vakwerkhuis genoemd. Een opvallend industrieel rijksmonument aan de voet van de Sint Sebastiaanbrug. Het compliment is uitgereikt aan Paul Ketelaars van Vakwerk Architecten. Deze blijk van waardering ontvangen zij vanwege hun inzet om het rijksmonument te restaureren, te herontwikkelen naar een kantoor-, horeca- en bijeenkomstfunctie en verder toegankelijk te maken voor een breed publiek.

Rikkert van Bellen overhandigt het compliment voor het monument aan Paul Ketelaars van Vakwerk Architecten.

Ketelhuis en machinistenwoning

Het Vakwerkhuis is een architectuurhistorisch waardevol rijksmonument, dat bestaat uit het Ketelhuis met een schoorsteen en een machinistenwoning van omstreeks 1900. Het interieur heeft zijn oorspronkelijke indeling grotendeels behouden. Het Ketelhuis bevat een lichtkap en een verlaagd deel met olietanks en stookkanalen naar de schoorsteen. Het Vakwerkhuis was onderdeel van het voormalig laboratorium van de Afdeling Physica en Electrotechniek van de Technische Universiteit Delft. Het zorgde voor de energievoorziening van de onderwijsgebouwen van de toenmalige Polytechnische School (nu TU) in het gebied. Door veranderingen in de energiestroom, stond het monument al sinds 1974 leeg. Het Ketelhuis was in eigendom van studentenhuisvester DUWO. DUWO wilde het gebouw verkopen aan een partij met creatieve ideeën voor een op de campus passende functie. Dus schreef DUWO enkele jaren geleden een prijsvraag uit. Het winnen van deze prijsvraag betekende dat Vakwerk Architecten het gebouw heeft aangekocht, hersteld en herontwikkeld en exploiteert.

Het Ketelhuis heeft een café waar studenten, ondernemers, ZZP’ers, creatievelingen en gezinnen terecht kunnen voor een overheerlijke lunch.

Multifunctionele creatieve community

Vakwerk vestigde zich bij aankoop direct in het pand en kon zo maximaal inspelen op wat het gebouw te bieden had aan karakter, gebruiksmogelijkheden en herbruikbare materialen. Veel van vroeger is behouden. Overal zie je de onderdelen van het historische pand vermengt met prachtige nieuwe constructies en bouwwerken. Per ruimte onderzocht Vakwerk de aanwezige oorspronkelijke elementen. Tegelwanden bleven zitten. Gebroken en doorgezaagde bakstenen herinneren fijntjes aan de geschiedenis van het gebouw. Zij toverden het gebouw om tot prachtige authentieke locatie waar gewerkt, vergadert, geluncht én geborreld kan worden. Daarmee heeft de campus van de TU Delft sinds vorig jaar een multifunctionele creatieve community met café gekregen, waar studenten, ondernemers, zzp’ers, start-ups, creatieveling en ook gezinnen terecht kunnen voor uiteenlopende zaken, van een flexibele werkplek voor een middagje tot en met een goede lunch in het weekend. Het Vakwerkhuis bestaat uit zo’n 110 werkplekken en zeven vergaderruimtes. Met de herontwikkeling is de oorspronkelijke functie weer terug: het Vakwerkhuis als bron van energie.

Het Vakwerkhuis heeft een tuin waar de machinistenwoning en schoorsteen te bewonderen zijn, en een van de vergaderruimtes.

Circulair

Dat het Vakwerkhuis door architecten is ontworpen en gemaakt, valt aan alles te zien. Het industriële gebouw heeft veel licht en ruimte en is verduurzaamd en toekomstbestendig gemaakt. In het materiaalgebruik heeft Vakwerk gekozen voor duurzame materialen, zoals eikenhout. Om meer circulair te bouwen moet de denkwijze binnen heel de bouw veranderen. Het Vakwerkhuis laat zien hoe dat kan: bekijk goed wat beschikbaar is, of het nu gaat om een ruimte, een gebouw, een werkplek of een houten plank, en bedenk hoe je die het beste kunt gebruiken.

Vakwerk bouwde de houten trap zelf. Het eikenhout komt op meerdere plekken in het project terug. Het materiaal is afkomstig uit een grote partij die de architect aan het begin van het traject kocht. De bouwdelen zijn met elkaar verbonden, met werkplekken aan lange tafels, zitjes en besloten plekken op verschillende niveaus. Op de vloeren van gevlinderde beton ligt vloerverwarming. De entree is in glas uitgevoerd en symboliseert daarmee het open karakter en de gastvrijheid. Het pand is uiterst duurzaam (all electric) gemaakt en het energieverbruik is verminderd. Zo komen er zonnepanelen op het dak en wordt het hele gebouw gasloos. Voor meer informatie: www.vakwerkhuis.com.

Subsidie voor restauratie en herbestemming

In 2019 heeft de provincie Zuid-Holland via de open subsidieregeling voor restauratie van rijksmonumenten een subsidie van € 160.000,- voor de restauratie en € 100.000,- verstrekt voor de herbestemming van het Vakwerkhuis. Hiermee is het Vakwerkhuis hersteld, zijn de entree en toiletvoorzieningen verbeterd en zijn isolerende voorzieningen voor het dak en vloer en dubbelglas aangebracht. Ook zijn vloerverwarmingen, lucht/water/warmtepomp en warmte terugwinning aangelegd voor het creëren van een goed binnenklimaat. Voor de verlichting is gebruik gemaakt van enkel LED verlichting en via een veegschakeling kunnen er geen apparaten onnodig aan blijven staan.

Ontmoet erfgoed

Erfgoed maakt de omgeving mooier en vertelt het verhaal van onze geschiedenis. Monumenten dragen bij aan de identiteit en kwaliteit van onze leefomgeving. De provincie Zuid-Holland houdt monumenten in stand door restauraties te stimuleren en leegstand te voorkomen door herbestemming. Elke maand reikt de provincie Zuid-Holland een Compliment voor het Monument uit aan een eigenaar van een rijksmonument die een bijzondere inspanning heeft geleverd het monument te restaureren, her te bestemmen en open te stellen voor een zo groot mogelijk publiek. Zo kan iedereen ervan genieten, want erfgoed is van ons allemaal.