Compliment voor het monument Lakenhal Leiden

Nu musea en monumenten weer gedeeltelijk open zijn, heeft de provincie Zuid-Holland het maandelijkse Compliment voor het Monument weer uitgereikt. In verband met het coronavirus lag dit enkele maanden stil. Het compliment van juli gaat naar het gemeentelijk Museum De Lakenhal in Leiden. Dit kunstmuseum is in de afgelopen jaren volledig gerestaureerd en uitgebreid.

In 2020 reikt de provincie Zuid-Holland elke maand dit compliment uit als blijk van erkenning voor gerestaureerde en herbestemde monumenten. Eerder dit jaar werd het compliment overhandigd aan het Oranjehotel in Den Haag en de Duiventoren van landgoed Te Werve in Rijswijk.

Uitreiking van het Compliment voor een wandtapijt, geweven door kunstenaar Ankie Stoutjesdijk. Van links naar rechts: Jori Zijlmans (conservator geschiedenis museum), Anne-Marie van Brecht (projectleider van de erfgoedlijn trekvaarten provincie Zuid-Holland) en Oskar Brandenburg (hoofd Programma & Collecties museum)

De provincie waardeert wat alle culturele instellingen, monumenteigenaren en hun vrijwilligers in deze coronatijd doen voor het behoud van ons erfgoed en wil nu op deze manier monumenten een hart onder de riem steken.

Museum de Lakenhal

Museum de Lakenhal is gewijd aan de historie van de stad Leiden, aan de daarmee samenhangende kunstcollectie en aan de voorname rol van Leiden in de toenmalige lakenhandel. Het is sinds 1872-1874 gevestigd in de voormalige Leidse Lakenhal.

Het museum bezit voorwerpen die de Leidse historie in beeld brengen, zoals het beleg van 1573-1574 en het Leids ontzet op 3 oktober 1574. Naast werk van Rembrandt van Rijn is er ook werk van Lucas van Leyden, Jan Lievens, Jan Steen, Gerrit Dou en Theo van Doesburg, die in Leiden woonde toen hij in 1917 De Stijl oprichtte.

De Lakenhal werd in 1642 gebouwd en is ontworpen door Arent van ‘s-Gravesande. Het geldt als een van de hoogtepunten van het Hollands classicisme. Naast deze kunstcollectie worden meerdere stukken tentoongesteld die herinneren aan de Leidse textielindustrie en -handel. In de Stempelkamer wordt met de presentatie ‘7 eeuwen Leids laken’ én het belang van de trekvaarten voor de lakenindustrie uitgelegd.

Ook zijn er de twee bekende schilderijen van La Fargue met trekschuiten te zien. In de ontvangstruimte hangt een groot wandtapijt met de plattegrond van Leiden met de trekvaarten en poorten, geweven door kunstenaar Ankie Stoutjesdijk.

Zuid-Hollandse subsidie voor restauratie

Het Museum De Lakenhal heeft van de provincie Zuid-Holland €800.000,- aan subsidie ontvangen ten behoeve van de restauratie en uitbreiding. Ook heeft het museum daarbij kunnen rekenen op steun van de gemeente, fondsen en particulieren.

Bij de restauratie hebben leerlingen van de Stichting Restauratie Opleidingsprojecten Zuid-West kennis en ervaring op kunnen doen binnen het restauratievak. Het behoud van ons erfgoed vraagt immers ook om behoud van het vakmanschap. Het is van groot belang dat jonge mensen weer kiezen voor een opleiding in de bouw, maar vooral ook voor een opleiding in de restauratie.

Tentoonstelling

Ontwerp tentoonstelling Pelgrims naar Amerika (Northern Light)
Ontwerp tentoonstelling Pelgrims naar Amerika (Northern Light)

Tot en met 13 september is in Museum De Lakenhal onder meer de tentoonstelling ‘Pilgrims naar Amerika – en de grenzen van vrijheid’ te zien. De tentoonstelling onderzoekt de grenzen van vrijheid en toont de opmerkelijke reis van de Pilgrims aan het begin van de zeventiende eeuw. Een reis die hen voerde vanuit Engeland, waar ze vandaan kwamen, via de stad Leiden waar ze elf jaar in vrijwillige ballingschap verbleven, naar de wereld van de Native Americans, die ze koloniseerden.

Het museum houdt rekening met de coronarichtlijnen van de Rijksoverheid. Toegang tot het museum is alleen mogelijk met een online, vooraf gereserveerd ticket.

Leiden textielstad en handel over de trekvaarten

Gezicht op de Lakenhal (Susanna van Steenwijk-Gaspoel, 1642)
Gezicht op de Lakenhal (Susanna van Steenwijk-Gaspoel, 1642)

Het gebouw van de Lakenhal diende tot circa 1800 ter keuring van het laken. Hier kwamen de gouverneurs en staalmeesters van het lakengilde bijeen. De stoffen van de lakenhandelaren werden hier gekeurd en kregen een loden zegel als waarmerk mee. Leiden profiteerde daarbij van zijn ligging aan een van de Hollandse trekvaarten. 

Het trekschuitennetwerk uit de 17e eeuw bracht een stijgende handel in lakense stoffen teweeg. Leiden was de grootste producent van lakense stoffen in Europa en beleefde een enorme economische en demografische groei. Ten tijde van de aanleg van de trekvaarten werd in Leiden een nieuw soort kwaliteitslaken gemaakt dat door het handelsnetwerk over water een gewild exportproduct was. Het loden waarmerk van de lakenstoffen is zelfs teruggevonden in Indonesië, Zuid-Afrika en Amerika.

Museum De Lakenhal is onderdeel van de provinciale erfgoedlijn Trekvaarten. Deze erfgoedlijn vertelt het verhaal van Hollands Welvaren, met het transport van goederen en personen over het water en de Intercity van de Gouden Eeuw. Zie voor meer informatie over de te bezoeken locaties de website van Hollands Welvaren.